SİGORTA SÖZLEŞMELERİNDE BİLGİLENDİRMEYE İLİŞKİN YÖNETMELİK DEĞİŞİKLİĞİ

I. GİRİŞ

Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik (“Yönetmelik”) 14 Şubat 2020 tarih ve 31039 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Bu Yönetmelik ile,

  • belli bir sigorta ilişkisine girmek isteyen kişilerin
  • gerek sözleşmenin kurulmasından önce gerekse kurulması sırasında
  • sözleşmenin konusu, teminatları ve diğer özellikleri hakkında oluşabilecek bilgi eksikliklerinin giderilmesi ile
  • sözleşmenin devamı sırasında ortaya çıkabilecek ve sözleşmenin işleyişi ile ilgili olarak sigorta ettireni, sigortalı veya lehdarı etkileyebilecek nitelikteki değişiklik ve gelişmelerden ilgililerin haberdar edilebilmesini teminen
  • sigortacı tarafından yerine getirilmesi gereken görev ve yükümlülüklere dair usul ve esaslar düzenlenmektedir.

Yönetmeliğe konu görev ve yükümlülükler 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve özel sigortacılık mevzuatı kapsamında risk üstlenen tüm kurum ve kuruluşlar ile acenteleri kapsamaktadır.

II. YÖNETMELİK UYARINCA BİLGİLENDİRME YÜKÜMLÜLÜĞÜ

1. Genel Olarak

Sigortacının bilgilendirme yükümlülüğünü sigorta ettirene ve sigorta sözleşmesine taraf olmak isteyen kişilere sözlü ve yazılı şekilde yerine getirilmesi gerekmekte olup, bilgilendirmenin yazılı olarak yapılması esastır.

Sigortacının çağrı merkezi veya telefon aracılığıyla yapacağı bilgilendirme, görüşmenin manyetik veya dijital ortamda kayıt altına alınmış olması şartıyla sözlü olarak yapılabilir.

Tarafların, fiziki olarak karşı karşıya gelmesinin söz konusu olmadığı hallerde veya işin mahiyetinin gerektirdiği durumlarda kalıcı veri saklayıcısı¹ aracılığı ile de bilgilendirme yapılabilmektedir.

Sigorta sözleşmesinin kurulması ve devamı sırasında bilgilendirme yükümlülüğünün, en basit ifade ile, gereği gibi yerine getirilmemiş olmaması sigorta ettirenin sigorta sözleşmesini feshi ve uğradığı zararın tazminini talep etme imkânı vermektedir.

2. Sözleşmenin Kurulmasından Önce ve Kurulması Sırasındaki Bilgilendirme Yükümlülüğü

Bilgilendirme metninde asgari olarak aşağıdaki hususlar yer almak zorundadır:

  • Sigortacı ile acenteye ilişkin unvan ve iletişim bilgilerini,
  • Akdedilecek sözleşmeye ilişkin genel uyarıları,
  • Sözleşme ile verilen teminatları,
  • Sigorta teminatının istisnaları ile her bir sigorta türü için teminat kapsamı dışında olup da, poliçede ayrıca belirtilmesi kaydıyla ek sözleşme ile teminat kapsamına alınabilecek kıymetleri, rizikoları veya sözleşmeye eklenebilecek özel hükümler ve klozlara ilişkin bilgileri,
  • Tazminata ilişkin genel bilgiler ile tazminat ödeme kurallarını,
  • Şikayet ve bilgi talepleri ile tahkim üyeliğine ilişkin bilgileri,
  • Bakanlıkça talep edilecek diğer bilgi ve belgeleri.

Yazılı yapılan bilgilendirme metninin;

  • En az iki nüsha olarak düzenlenmesi,
  • Sözleşmenin kurulmasından önce kaşelenip imzalandıktan sonra sözleşmeye taraf olmak isteyen kişiye imza karşılığı verilmesi gerekmekte olup,
  • Sigortacının metnin bir nüshasını saklaması zorunludur.

Bilgilendirme eğer kalıcı veri sağlayıcısı aracılığı ile yapılıyorsa sigortacı, bilgilendirme metnini kaydetmekle; bilgilendirme çağrı merkezi veya telefon aracılığı ile yapılıyorsa görüşmenin manyetik veya dijital ortamda kayıt altına alınması gerekmektedir.

3. Sözleşme Kurulduktan Sonra Sigortacının Yükümlülükleri ve Sigorta Ettirenin Bilgilendirilmesi

Sigorta sözleşmesi akdedildikten sonra sigortacı,

  • sözleşmeye konu sigortaya ilişkin mevzuatta meydana gelen değişiklikleri,
  • iflâs veya tasfiyesini,
  • ilgili branşlarda yapılan ruhsat iptallerini,
  • tüm branşlarda sözleşme yapma yetkisinin kaldırıldığını ve
  • sigorta sözleşmesinin devamı sırasında ortaya çıkabilecek, sigorta ettiren ile sigorta sözleşmesinden yararlanacak kimselerin hak, borç ve yükümlülüklerini doğrudan etkileyebilecek nitelikteki her türlü değişiklik ve gelişmeyi,
  • sigorta ettirene veya sözleşmeden menfaat sağlayacak kişilere, en geç on iş günü içinde bildirmek durumundadır.

Burada ifade edilen bilgilendirme Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın uygun görmesi halinde basın ve yayın kuruluşları vasıtasıyla da yerine getirilebilir.

Sigortacı ayrıca; sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayanlar tarafından yazılı veya elektronik iletişim araçlarıyla kendisine yöneltilen sigortaya ilişkin şikayetler ile sözleşmeye bağlı olarak yapılacak ödemeler de dahil olmak üzere sözleşmeye ilişkin her türlü bilgi taleplerini, başvurunun kendisine ulaşmasından itibaren on beş iş günü içinde cevaplandırmak zorundadır.

Yönetmelik uyarınca sigortacının burada belirtilen yükümlülüğün yerine getirilebilmesi için bir şikayet birimi kurması zorunludur

4. Kamuoyunun Bilgilendirilmesi

Bilgilendirme faaliyetinin gereği gibi ve etkin bir şekilde yerine getirilebilmesi amacı ile sigortacının kurumsal bir internet sitesi oluşturması gerekmektedir.

İnternet sitesinde,

  • Sigortacıya ilişkin genel bilgiler başta olmak üzere sigortacının ortaklık yapısı, idari yapısı ve sermayesine ilişkin bilgiler,
  • Faaliyet gösterilen branşlar ile bu çerçevede sunulan sigortacılık hizmetleri ve ürünler ile ilgili bilgiler,
  • Sigorta ürünleri çerçevesinde teminat kapsamında olmamasına rağmen ek sözleşme ile teminat kapsamına alınabilecek kıymetler, rizikolar veya sözleşmeye konulabilecek özel hükümlere ilişkin bilgiler,
  • Sözleşmeye konu rizikonun gerçekleşmesi hâlinde, sigorta ettirenin, sigortalının ya da lehdarın hak ve yükümlülükleri ile bunların izlemesi gereken prosedüre ilişkin bilgiler,
  • Vergi uygulamalarına ilişkin bilgiler,
  • Genel Müdürlük ve Bölge Müdürlükleri başta olmak üzere adres, elektronik posta, telefon ve faks numaraları,
  • Acentelere ilişkin irtibat adresleri, telefon ve faks numaraları,
  • Şikayet ve başvuruların yapılma şekli ve usulleri,
  • Sigorta ettirenlerin, sigortalıların veya sigortadan menfaat sağlayan kişilerin internet üzerinden bilgi talep edebilmesi ve şikayette bulunabilmesine olanak sağlanmasını teminen oluşturulacak elektronik formlar,
  • İstatistiki veriler ve diğer bilgilerin kamuoyuna sunulması gerekir.

Bu bilgi ve belgelere ek olarak sigortacının; sigorta ettirenlerin, sigortalıların veya sigortadan faydalanacak diğer kişilerin;

  • Poliçe bilgileri ile tazminat ödemelerine ilişkin işlemlerin güncel hâline,
  • Yukarıdakine ek olarak, hayat sigortası sözleşmelerinde; tahakkuk eden ve tahsil edilen primlere, verilen teminatlara ve her bir teminata ilişkin tutarlara, kesintilere (komisyonlar, idari ve tahsil masrafları ile diğer giderler), varsa birikim ve kâr payı tutarına, kâr payı oranlarına, iştira, ikraz ve tenzil değerlerine, ikraz ve tenzildeki sözleşmelerin durumuna,
  • Bakanlıkça uygun görülecek diğer konulara ve verilere,

internet aracılığıyla günlük olarak erişimini sağlamak amacıyla gerekli bilgi işlem altyapısını kurması gerekmekte olup, oluşturulacak sisteme, poliçe numarası, hasar dosya numarası veya sigortacı tarafından sağlanacak kullanıcı adı, şifre ya da benzeri kişisel bilgiler ile giriş yapılabilmelidir.

III. SONUÇ

14 Şubat 2020 tarihinde yürürlüğe giren Yönetmelik ile birlikte 28.10.2007 tarih ve 26684 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirme İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.


¹ "Sigorta ettirenin, sigortalının ve sigortadan faydalanacak kişilerin gönderdiği veya kendisine gönderilen bilgiyi, bu bilginin amacına uygun olarak makul bir süre incelemesine elverecek şekilde kaydedilmesini ve değiştirilmeden kopyalanmasını sağlayan ve bu bilgiye aynen ulaşılmasına imkân veren kısa mesaj, elektronik posta, internet, disk, CD, DVD, hafıza kartı, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi üzerinden veya E-Devlet üzerinden kurulacak yapı ve benzeri her türlü araç veya ortamı” ifade etmektedir.